Lite#10: Apt-Offline โปรแกรมสำหรับอัพเดท/ติดตั้งแพกเกจ deb ของเครื่องไม่มีเน็ต

Lite#10: Apt-Offline โปรแกรมสำหรับอัพเดท/ติดตั้งแพกเกจ deb ของเครื่องไม่มีเน็ต

เหมาะกับ: ผู้ใช้มือใหม่ ผู้ใช้ระดับกลาง นักพัฒนาซอฟท์แวร์
สิ่งที่ต้องรู้: รู้จักการติดตั้งแพกเกจผ่านทางระบบ APT (Synaptic, apt-get, aptitude)
คอมมานด์ไลน์: cd, cp, sudo

พอดีว่า ขณะที่กำลังจะสร้าง Club Lite ผมมีแนวความคิดหนึ่งอยู่ในใจมาตั้งนานแล้ว
ว่าปัญหาที่สำคัญอย่างหนึ่งของคอมพิวเตอร์ตามชนบท หรือชุมชนที่เข้าถึงอินเตอร์เน็ตลำบาก
จะทำอย่างไร เขาถึงสามารถอัพเดทระบบอูบุนตูของเขา แม้ว่าจะไม่มีเน็ตเลยก็ตาม

และผมก็เจอโปรแกรมหนึ่ง ที่สอดคล้องแนวความคิดนี้ที่สุด (ณ เวลานี้)

จะดีไหม หากมีโปรแกรมหนึ่ง ที่สามารถพกพาไปได้ด้วย และนำระบบ APT ย่อยๆ ของเราไป
เพื่อนำไปอัพเดท หรือดาวน์โหลดซอฟท์แวร์มาติดตั้ง และแถมอัพเดทระบบ APT กลับ
ให้เครื่องเรามีแหล่งซอฟท์แวร์ที่ทันสมัย โดยที่เครื่องเราไม่ต้องต่อเน็ต เพียงอาศัยเครื่องอื่น
ที่มีเน็ต (ดีๆ) และไม่มีปัญหา dependencies เพราะไม่อิงกับเครื่องที่เราใช้เลย

Apt-Offline โปรแกรมสำหรับอัพเดท/ติดตั้งแพกเกจ deb ของเครื่องไม่มีเน็ต

โปรแกรมอื่น ถ้าไม่ mirror แหล่งซอฟท์แวร์มาทั้งหมด
ก็สำรองเป็น CD ที่มีจุดบอดในเรื่อง dependencies ที่ใช้ได้เฉพาะเครื่องที่สำรองเท่านั้น
และไม่สามารถอัพเดทระบบได้ ได้เพียงสำรองโปรแกรมที่ติดตั้งจากอินเตอร์เน็ต

โค้ดต้นฉบับสำหรับนักพัฒนา: bzr branch lp:~apt-offline/apt-offline/dev

ผมเอามาทำหน้าตาใหม่โดย glade เพราะหน้าตาเดิม อั๊กลี่มากๆ :P
เลยทำให้ดูดีและเรียบง่าย แถมทำเป็นภาษาไทยให้เลย

หลักการทำงาน:

Apt-Offline จะสร้าง Profile ของเครื่องออฟไลน์ ซึ่งประกอบไปด้วยข้อมูลที่จำเป็นซึ่งได้มาจากเครื่อง
และสร้างเป็นไฟล์หนึ่ง เมื่อเราพกพาโปรแกรม Apt-Offline นี้ไปยังเครื่องที่มีอินเตอร์เน็ต
โปรแกรม Apt-Offline จะขอยืมระบบ Apt ในการสร้างฐานข้อมูลและดาวน์โหลดข้อมูลแพกเกจตาม Profile

จากนั้นผู้ใช้สามารถเลือกได้ว่าจะดาวน์โหลดโปรแกรมอะไรมาบ้าง หรือดาวน์โหลดแพกเกจที่สามารถอัพเดทมาได้
Apt-Offline จะจัดการว่าจะโหลดโปรแกรมที่เกี่ยวข้องให้อัตโนมัติ (resolved dependencies)

เมื่อผู้ใช้นำไฟล์กลับมาจากเครื่อง ระบบ Apt-Offline จะทำการเขียนข้อมูลที่อัพเดทแล้ว กลับเข้าสู่ระบบ APT
และทำการติดตั้งแพกเกจที่เราเลือกดาวน์โหลดมาเข้าเครื่อง เราจะได้ทั้งโปรแกรมใหม่และรายชื่อแพกเกจที่อัพเดทด้วย

วิธีใช้:

ก่อนใช้ต้องบอกก่อนว่าเป็นโปรแกรมที่อยู่ในการพัฒนา ซึ่งผู้พัฒนาชุดนี้อาจไม่ได้พัฒนาต่อแล้ว แต่ผมตั้งใจนำมาพัฒนาต่อ
เพื่อจะใส่ใน Club Lite ตอนนี้ผมยังไม่ได้ทำอะไรเกี่ยวกับโค้ด และเมื่อลองใช้ดู พบว่าใช้ได้ แม้ว่าต้องปรับปรุงอีกมาก
ก็ลองใช้ดูละกันครับ

สิ่งที่ต้องการ: USB drive ยิ่งใหญ่มากยิ่งดี
(เพราะโปรแกรมทำการสร้างฐานข้อมูลประมาณ 30Mb ไม่รวมกับ ไฟล์ที่จะดาวน์โหลดมาx2 เท่า เพราะตัวจริงอันหนึ่ง tar อันหนึ่ง)

และเครื่องคอมพ์พิวเตอร์อื่นที่มีระบบปฏิบัติการ Ubuntu, Mint, TLE (เจ๋งป่ะ ไม่ติดว่าต้องเป็นตัวไหนด้วย)

พื้นที่ที่ต้องการโดยประมาณ=30Mb+2x(ขนาดไฟล์ที่ดาวน์โหลดมา)

1.ดาวน์โหลดโปรแกรม Apt-Offline (17k) และแตกไฟล์ออก

http://www.tempf.com/getfile.php?filekey=1219674472.0472_Apt_Offline_0.1...

คลิ๊กขวาแล้ว เลือก Extract Here จากนั้นให้ย้ายโฟลเดอร์เข้าสู่ USB drive

2.เรียกใช้โปรแกรม

เมื่อเสีบ USB dirve กับเครื่องที่มีอินเตอร์เน็ตแล้ว ให้เรียกใช้โปรแกรม

โปรแกรมจะอยู่ใน Apt-Offline_0.1.01/src

ดับเบิ้ลคลิ๊กที่ไฟล์ apt-offline-gui แล้วเลือก Run

3.ทำตามขั้นตอนที่หนึ่ง สร้าง profile สำหรับเครื่อง offline ไฟล์ที่ได้จะมีนามสกุล .tar.bz2

4.ทำตามขั้นตอนที่สอง เปิดไฟล์ที่เซฟเป็น profile ไว้ และกด load

หมายเหตุ: ต้องรอหน่อย เพราะไม่มี status อะไรบอก

เมื่อโปรแกรมแสดงรายชื่อขึ้นมา ให้เราเลือกโปรแกรมที่ต้องการ

จากนั้นให้ตั้งชื่อในช่องด้านล่าง เพื่อจะจัดเก็บไฟล์ เมื่อตรวจทุกอย่างเรียบร้อยให้กดปุ่ม fetch

หมายเหตุ: ต้องรอเช่นกัน

(จากรูป เป็นรูปตัวอย่างผมใช้วิธีหลอกเครื่อง เพราะผมรอให้มันโหลดเสร็จไม่ได้ เน็ตผมมันช้ามากกกกกก)

5.นำไฟล์ที่ได้ (.tar) กลับติดตั้งเข้าสู่เครื่องออฟไลน์ โดยทำตามขั้นตอนที่ 3

แต่ขั้นตอนนี้ต้องใช้ terminal ในการเรียกโปรแกรมครับไม่งั้นมีปัญหา

cd /path/to/your/Apt-Offline/src/

ตรง /path/to/your/ แทนด้วยที่อยู่จริงของไดร์ฟ USB ที่เก็บโปรแกรม Apt-Offline

sudo python Apt-Offline-gui

.......

ก็ไม่ยุ่งยากอะไรครับ น่าจะลองใช้ดูกันได้

เพิ่มเติม: Tips สำหรับการใช้งาน

จากการใช้งานผมพบว่าถ้าเราสร้าง profile ใหม่ มันก็จะทำการโหลดข้อมูลจากเน็ตทุกครั้งซึ่งเสียเวลา
เราสามารถอัพเดท (ซึ่งยังไม่มีฟังก์ชั่นนี้ ผมจะทำเพิ่มภายหลัง) profile ที่มีอยู่เดิมแล้วได้โดย
นำไฟล์ข้อมูลมาแทนที่ข้อมูลบางตัว แต่ต้องทำหลังจากทำข้อ 5. ไปแล้วนะครับ

6.การอัพเดท

ลบไฟล์ที่สร้างเป็น profile เดิมก่อน ให้เหลือโฟลเดอร์ที่ชื่อเดียวกัน

เปิด terminal แล้วพิมพ์คำสั่ง

sudo cp /var/lib/dpkg/status /path/to/your/Apt-Offline/src/folderofyourprofile/

ตรง /path/to/your/ แทนด้วยที่อยู่จริงของไดร์ฟ USB ที่เก็บโปรแกรม Apt-Offline
ส่วน folderofyourprofile/ เป็นชื่อของโฟลเดอร์ profile ที่คุณตั้งชื่ออย่างนั้นไว้

จากนั้นให้สร้าง .tar.bz2 กลับ โดยการคลิ๊กขวาที่โฟลเดอร์ profile แล้วเลือก Create Archive แบบ tar.bz2

และลบ folder profile นั้นทิ้งไป เหลือแต่ไฟล์ tar.bz2 ที่จะนำไปใช้อัพเดทต่อๆ ไป

.....

ฟังดูเหนื่อยจัง แต่ผมว่าลองใช้ครั้งเดียวก็เป็นแล้วครับ และคงมีประโยชน์สำหรับหลายๆ ท่านขอรับ