Lite#6: Clubuntu Lite 0.0.1 - Hermes Helmet ใกล้ท้องแก่แล้ว

ร้างรากับโปรเจคนี้มานาน ได้กลับมาอีกครั้งแล้วกับ clubuntulite

ยังไม่มี screenshot ครับ เพราะคลับกำลังอยู่ในขั้นตอนทำกราฟิกและอาร์ตเวิร์คต่างๆ อยู่

lxde desktop

วันนี้จะมาเล่าความคืบหน้าของการ Clubuntu Lite

#Clubuntu Lite, What?

Clubuntu Lite คือ Ubuntu ที่เอามาปรับแต่งโดยสร้างจากแก่น (Ubuntu from scratch)
โดยมีชุดซอฟท์แวร์ต่างๆ ที่เลือกมาให้เหมาะสมกับการใช้งานทั่วไป และเหมาะกับเครื่องที่มีทรัพยากรไม่สูงนัก
เพราะใช้ตัวจัดการแบบ LXDE (Lightweight X Desktop Environment) และ Openbox window manager

#Clubuntu Lite Concept:

"ตูใช้ได้ เข้าใจง่าย หน้าตาสวย กินทรัพยากรน้อย"

มันเป็นความตั้งใจของผมตั้งแต่เริ่มเขียนซีรียส์ "คนมันบ้านจน" (50 ตอน)
เพราะเห็นว่ามีคนหลายคน ไม่มีโอกาสมากพอที่จะมีเครื่องคอมพ์ใหม่ (ผมนึกถึงนักเรียนในโรงเรียนต่างจังหวัด)
หรือคนที่ถูกบังคับให้ซื้อเครื่องที่ต้องรองรับระบบปฏิบัติการที่กินทรัพยากรสูง ซึ่งยิ่งนับวันยิ่งกินทรัพยากรสูงขึ้นเรื่อยๆ

ผมจึงคิดเล่นๆ (แต่ฝันใฝ่จริงๆ) ว่า "น่าจะมีระบบปฏิบัติการ" เพื่อกลุ่มคนข้างต้น และเหมาะกับคนไทย การใช้งานแบบไทยๆ

#Clubuntu Lite Codename:

คลับบุนตู ไลท์ เฮอร์เมส เฮลเม็ท ตั้งชื่อตามซีรียส์ ตัวอักษร H ของอูบุนตู 8.04

ตั้งชื่อตาม หมวกของเทพกรีกองค์หนึ่ง เพราะเป็นสัญลักษณ์แห่งความเร็ว ชื่อนี้มันอยู่ในใจผมตั้งแต่เด็กๆ แล้วครับ
ใครเคยเล่นเกมส์ Super Mario Bros - 3 ไอ้เฮอร์เมส เฮลเม็ท ก็คือหมวกที่มาริโอ้ ใส่ตอนบิน ดื้บๆ น่ะครับ

#Hardware Spec:

ผมรัน startx ขึ้นมาใช้เมมโมรี่อยู่ที่ 56 Mb ซึ่งอาจสูงกว่า Distro ขนาดเล็กตัวอื่นๆ
เพราะโดยธรรมชาติของ Ubuntu มีขนาดใหญ่กว่าใช้ทรัพยากรมากกว่า ดังนั้นไม่ว่าจะทำให้มันเบาแค่ไหนก็จะพบข้อจำกัดระดับหนึ่ง

ผมลองเรียกใช้งานโปรแกรมต่างๆ ก็ใช้ได้ดีในระดับเมมโมรี่ที่ 96 Mb
**แต่เมมโมรี่สูงขึ้นมากเมื่อใช้ web-browser อย่าง Firefox หรือ Epiphany (กรณี Opera คงไม่ต่างกันเท่าไหร่)
สูงไปถึง 200 ต้นๆ ผมเปิดแท็ป 4 แท็ป

ดังนั้น spec ของคอมพ์ที่น่าจะใช้ได้

CPU
ต่ำสุด: ระดับ Pentium II/Celeron 366 Mhz. ขึ้นไป หรือ AMD K-II 400 Mhz.
แนะนำ: ควรใช้ CPU ระดับ 1 Ghz. ขึ้นไป

Ram
ต่ำสุด: 64-96 Mb ถ้าต่ำมากอาจติดตั้งไม่ผ่าน
แนะนำ: 128-256 Mb

#ชุดโปรแกรมที่มีใน Clubuntu Lite:

1.Producitivity โปรแกรมใช้งานสำนักงาน

-abiword 2.6.4 โปรแกรมเวิร์ดโพรเซสเซอร์ รองรับการตัดคำภาษาไทยแล้ว
-gnumeric โปรแกรมสเปรดซีท ที่เหมือนกับเอ็กเซล

2.Internet/Networking

-epiphany-browser เว็บบราวเซอร์ (ถ้าใครใคร่ติด ff-2.0, ff-3.0 ก็ทำได้ครับ)

-claws-mail เมล์ไคลเอนท์ขนาดเล็ก ลงตัวทั้งความสามารถ และหน้าตา
-emese จากสูงสุดสู่สามัญ และในความสามารถใช่ว่าไร้ความสามารถ ต้องลอง IM ตัวนี้
-xchat โปรแกรม chat ยอดนิยม ใช้ง่าย สะดวก

-gnome-ppp โปรแกรมติดต่อ ppp0 และ wvidial
-vinagre - VNC Viewer
-gwget - ตัวช่วยดาวน์โหด
-gftp - FTP client
-transmission - Bittorrent client

3.Sound/Audio Player

-gnome-alsamixer ปรับแต่งเสียงแบบ EQ

-goobox cd player ที่รวมคุณสมบัติการ rip cd
-cplay โปรแกรมเล่นเพลงบน console (ผมชอบมาก)
-decibel-audio-player โปรแกรมเล่นเพลงเรียบง่าย
-gmusicbrowser โปรแกรมเล่นเพลงและจัดการไฟล์เพลงจำนวนมาก (ความสามารถสูง)

-soundconverter แปลงไฟล์ wav, flac, mp3 และ ogg
-sweep เครื่องมือตัดตกแต่งเสียง
-easytag โปรแกรมจัดการ tag เปลี่ยนภาษายึกยือของคุณให้อ่านได้ในโปรแกรมเล่นเพลง

4.Graphic/Image Viewer/Video player

-gimp โปรแกรมตกแต่งภาพแบบ bitmap
-inkscape โปรแกรมตกแต่งภาพแบบ vector
-rgbpaint โปรแกรมอย่าง ms paint
-gtkam จัดการไฟล์ภาพที่อิมพอร์ตเข้ามาจากกล้องดิจิตอล

-gpicview โปรแกรมดูรูปอย่างเรียบง่าย
-mirage โปรแกรมดูภาพอีกตัว ที่สามารถดูภาพแบบ thumbnails และแปลงรูปแบบ/ปรับขนาด

-mplayer สุดยอดโปรแกรมดูหนังในฝั่งลีนุกซ์ (สาวก vlc โปรดโหลดมาเองนะจ๊ะ)
-w32codecs ดูไฟล์หนัง .wmv ฟังเพลง .wma และ propietary codec
-libdvdcss2 ทำให้ player ดูหนังดีวีดีที่มีการ encyrpt ได้

5.Decorations

-gtk-chtheme เปลี่ยน theme gtk ของคุณโดยง่าย
-wbar ลันจ์เชอร์ (Launcher) สวย เรียบง่าย และเบาที่สุด มาพร้อมกับเครื่องมือปรับแต่งค่า wbarconf

-clubuntu-artworks ชุดแต่งเดสก์ทอปในแบบ Club ของคนรัก Ubuntu

6.Games เลือกสรรมาแล้วว่าทั้งสนุกและกราฟิกสวย กินทรัพยากรไม่มาเท่าไหร่?

-a7xpg เกมส์ Puzzle ในรูปแบบ กึ่ง Shooting
-ceferino เกมส์ Puzzle ในรูปแบบ กึ่ง Action
-gunroar เกมส์แนวยิงราบเป็นหน้ากลอง สวยด้วยกราฟิกแบบคริสตอล
-monkey-bubble ลิงน้อยยิงลูกแก้วเรียงแถว เหมือน frozen bubble
-soulfu 3D RPG สไตล์การ์ตูนน่ารัก

7.Packages Management & Update

ไม่เหมือนกับ distro ที่มุ่งพัฒนาแหล่งซอฟท์แวร์ของตนเองอย่าง Linux Mint ซึ่งอาจทำให้เกิดความซ้ำซ้อนและไม่มีมาตรฐาน
Clubuntu Lite จึงยังคงใช้วิธีการจัดการ แพกเกจอย่างอูบุนตู โดยมีเครื่องมือที่พบได้ในอูบุนตู ได้แก่

-Add/Remove Programs ที่ช่วยคุณในการเลือกซอฟท์แวร์ซึ่งได้รับความนิยม และติดตั้ง/ถอดถอนโดยง่าย
-Synaptic Packages Manager ที่เสริมประสิทธิภาพในการจัดการซอฟท์แวร์ที่ถูกถอดถอน
-Update Manager ให้คุณอัพเดทซอฟท์แวร์ และด้านความปลอดภัยเสมอ

*apt-offline (in developmet) ทำให้คุณสามารถยกฐานข้อมูล apt ลงใน usb เพื่อต่อไปคุณสามารถอัพเดทได้แม้เครื่องไม่มีอินเตอร์เน็ต
และสามารถ sync ข้อมูลที่อัพเดทแล้วกลับไปที่เครื่องได้(ดีกว่าวิธี aptoncd ที่ได้เพียงสำรอง)

8.Accessories/Utilities

-roxterm เทอร์มินัลสำหรับ LXDE
-hotwire เชลล์สำหรับมือใหม่

-stardict ที่มาพร้อมกับพจนานุกรม Lexitron E/T, T/E

-gcalctool เครื่องคิดเลขเดสก์ทอปของ gnome
-epdfview โปรแกรมอ่าน .pdf ไฟล์
-gnome-specimen ดูฟอนต์
-searchmonkey เครื่องมือค้นหาไฟล์ โฟลเดอร์

-fdutils เครื่องมือ format floppy disk

-gparted จัดการฮาร์ดดิส ฟอร์แมต ลบ สร้าง ปรับขนาด (ใช้ในโหมด live CD)
-photorec เครื่องมือกู้ไฟล์จากฮาร์ดดิส ยูเอสบีไดร์ฟ มือถือ และเป็นเครื่องมือกู้พาร์ติชั่น
-partimage สำรองข้อมูลทั้งฮาร์ดดิส หรือพาร์ติชั่น (ใช้ในโหมด live CD)
-ntfs-config เครื่องมือปรับแต่งค่าพาร์ติชั่นแบบ NTFS

-rar/unrar เอ็กเทนชั่นเพื่อจัดการไฟล์ .rar

-wine 1.0 เพื่อให้ผู้ใช้โปรแกรมบนวินโดวส์สามารถนำมาใช้บนลีนุกซ์ได้
-msttcorefonts ฟ้อนต์ทางฝั่งวินโดวส์

9.System Tools

-jokey-gtk ตัวจัดการไดร์เวอร์ เช่นNvidia/Ati หรือ Wirless Drivers
-envyng-gtk ตัวช่วยติดตั้งไดร์เวอร์ Nvidia/Ati โดยสามารถ auto-detect การ์ดที่คุณใช้
-ndisgtk ตัวช่วยติดตั้งไดร์เวอร์ Wirless LAN ที่ใช้ไดรเวอร์ของวินโดวส์

-sysinfo แสดงข้อมูลฮาร์ดแวร์เครื่องของคุณ
-bum จัดการการบู๊ตของคุณ โดยปิด/เปิด เซอร์วิสบางอย่างด้วย boot up manager

-display-config-gtk ปรับตั้งค่าหน้าจอ
-system-config-printer อินเตอร์เฟสเพื่อจัดการกับ printer
-gnome-volume-properties โปรแกรมจัดการกับสื่อมีเดีย

10.Development:

Clubuntu Lite มาพร้อมกับสภาพแวดล้อมพร้อมในการใช้งานเพื่อพัฒนาโปรแกรม
โดยการติดตั้งชุด build-essential และเครื่องมือที่จำเป็นต่อการ compile เช่น automake, autoconf, libtool
รวมถึง scripts ที่ใช้ในการพัฒนาโปรแกรม เช่น checkinstall, devscripts, debhelper

ทำให้คุณสะดวกสบายมากขึ้นเมื่อต้องติดตั้งไดร์เวอร์บางอย่าง หรือโปรแกรมบางตัวที่ไม่มีในแหล่งซอฟท์แวร์

ทั้งยังมีโปรแกรม alien เพื่อช่วยแปลงแพกเกจที่มาจาก .rpm เป็น .deb

โปรแกรมอื่นๆ ที่ใช้เพื่อการพัฒนาเช่น debootstrap, pbuilder, bzr, dput

แถมด้วยโปรแกรมพัฒนาเว็บอย่าง bluefish

......

#Release Note:

จากการลอง Distro กว่า 70 ตัว (ในช่วง 2 ปี) ผมพบว่าการเลือกโปรแกรมที่ใส่ไว้ใน distro นั้น
ขึ้นอยู่กับแต่ละเจ้า พบบอกได้คำเดียวว่าผมตั้งใจทำ lite นี้มาเพื่อใช้งานได้ ไม่ใช่เพื่อลองแค่ 10 นาที
ดังนั้นการประกอบชุดโปรแกรมใน clubuntu lite จึงนำโปรแกรมที่ใช้ได้ และสอดคล้องคอนเซ็ปท

ผมชอบที่จะใช้เครื่องมือพวกจัดการฮาร์ดดิส และเครื่องมือสำรองข้อมูล เพื่อใช้ช่วยในกรณีที่ต้องการทดสอบ Distro ใหม่ๆ
ดังนั้นน่าจะเป็นประโยชน์แก่ผู้ใช้คนอื่นๆ ด้วยหากผมรวมเครื่องมือพวกนี้ไว้ (ใจจริงก้อยากรวมเครื่องมือพวก crack ไปด้วย)

สำหรับเครื่องมือพัฒนา อาจคิดว่าไม่จำเป็นสำหรับ user ทั่วไป? ผมคิดว่าจำเป็นครับ เหมือนยาสามัญประจำบ้าน
ควรมีไว้คู่ตู้ยา เมื่อถึงเวลาต้องใช้จะได้ไม่ต้องปวดหัวหา

ตอนนี้กำลังอยู่ในช่วงประกอบร่างเดสก์ทอปให้สมบูรณ์ขึ้นอยู่ และยังต้องทดลองในระดับหนึ่งว่าใช้งานทั่วไปมีปัญหาอย่างไรบ้าง
อิมเมจไฟล์ (ตอนนี้มีขนาด 530 Mb - ตัดลดทอน หรือเพิ่มได้อีกเยอะ) อาจไม่ได้ขึ้น server เพราะเป็น community distro
อาจต้องอาศัยการจ่ายแจกกันเอาเอง หรือบิตอนุเคราะห์ เนื่องจากเรื่องสัญญาการใช้งาน (แทบทั้งหมดเป็น gpl) ที่บางส่วนต้องปรึกษากันอีกที